25 okt 2019

Groen Antwerpen beoogt herstel van grondwater

In de vijver van het Stadspark staat sinds kort opnieuw een bescheiden plas water, nadat de voorbije jaren het water in de vijver volledig was verdwenen door graafwerken op de vele werven in de stad, droge jaren en veel ondergrondse structuren die regenwater direct afvoeren naar de riool. Groen zorgt ervoor dat het district stappen neemt om het Antwerps grondwater te herstellen, maar neemt geen genoegen met halve oplossingen.

Bescheiden plas

Het bescheiden waterniveau dat momenteel zichtbaar is in het Stadspark komt er doordat een leiding elk uur 40.000 liter water die wordt afgepompt in een bouwwerf in de Belgiëlei via de riolering naar de vijver voert.

Antwerps districtsschepen voor leefmilieu, parken en groenvoorziening Tom Van den Borne waarschuwt dat hiermee de vijver niet gered is: “Voor een natuurlijk herstel van het Antwerps grondwater heb je 2,5 miljoen liter water per dag nodig. Met deze ene maatregel zijn we er nog lang niet.” Hij juicht wel toe dat de stad eindelijk een eerste stap heeft gezet in ‘retourbemaling’, een bemalingsproces waarbij het opgepompte grondwater in de nabijheid in de bodem teruggebracht wordt. Retourbemaling moet wat betreft Groen district Antwerpen de norm worden.

Ontharding

Zelf neemt het district Antwerpen zijn verantwoordelijkheid in het herstel van het grondwater door bij openbare werken waarbij het betrokken is maximaal in te zetten op ontharding. Ontharding betekent het vervangen van materialen die regenwater niet doorlaten - waardoor het regenwater afgevoerd wordt via de riool en niet de kans krijgt om in te dringen in de bodem - door materialen die het insijpelen van regenwater toelaten, waardoor het grondwaterpeil zich kan herstellen.

Minstens zo belangrijk is dat district Antwerpen ervoor kiest bij werken het regenwater van daken af te koppelen van de riolering en te laten infiltreren, bijvoorbeeld onder parkeervakken.

Daarnaast start het district Antwerpen op aangeven van Groen later in de legislatuur een sensibiliseringscampagne die bewoners met een verharde voortuin of oprit aanmoedigt om die betonnen en stenen oppervlakken op te breken. “Uiteraard gaat het dan over privé-eigendommen en kunnen we hierin alleen sensibiliserend werken”, motiveert Tom Van den Borne. “We gaan bewoners vooral informeren welk groen weinig onderhoud vraagt, want dat is vaak de motivatie van mensen die hun voortuin dichtgooien met stenen. De idee dat dit properder en gemakkelijker is, terwijl er veel bloemen en planten zijn die nauwelijks onderhoud vragen. Een gelijkaardige campagne heeft in Nederland zijn succes al bewezen.”

Verantwoordelijkheid Stad Antwerpen

Een groot obstakel in het herstel van het grondwater blijft voor Groen het grondwaterbeleid van de Stad Antwerpen. Aannemers en bouwbedrijven zijn wettelijk verplicht om ervoor te zorgen dat water dat bij werken wordt opgepompt nadien terug aan de bodem wordt gegeven via insijpeling. Verantwoordelijken voor bouwwerven kunnen echter een uitzonderingsregeling aanvragen bij de Stad Antwerpen om dit niet te doen, en krijgen vaak die toestemming.

“Uit cijfers die onze groene gemeenteraadsleden opvroegen konden we opmaken dat de Stad Antwerpen 2,5 miljard liter opgepompt grondwater in de riolering heeft laten lopen. Op een totaal van 68 werven verdwijnt in meer dan twee derde van de gevallen het opgepompte grondwater gewoon in de riolering. Dat verlies kan die 40.000 liter water per uur vanuit de Belgiëlei niet oplossen”, argumenteert districtsraadslid Anne Poppe die zich al jaren hard inzet voor het grondwaterherstel. Zij verwacht dat de Stad Antwerpen haar vergunningsbeleid voor het afvoeren van regenwater naar de riool wijzigt.

Tegelijk hekelt Poppe dat de stad bij de heraanleg van pleinen weinig ruimte voorziet voor groen en waterpartijen. “Een mooi voorbeeld daarvan is de stenen woestijn aan het Operaplein. Dit gaat regelrecht in tegen de wens die buurtbewoners uitten voor de heraanleg van dat bewuste plein. Zij vroegen veel ruimte voor groen en water. Ze kregen één grote steenoppervlakte met parkeergarages onder het plein. Dit zien we ook op het Kievitplein en de Groenplaats. Hierdoor kunnen die pleinen niet meer onthard worden. Er kunnen amper bomen op geplaatst worden. Op het Operaplein vertaalt zich dat in slechts enkele betonnen kuipen bovenop en tussen de parkings waarin magnolia’s zijn geplaatst. Komaan zeg! Die verharde pleinen worden hitteplekken in de zomer die ervoor zorgen dat bij warme zomers de temperaturen in de stad veel hoger oplopen dan in landelijk gebied.”

Grondwaterpeil enorm laag

Het grondwaterpeil in de Antwerpse binnenstad is nog nooit zo laag geweest. Dit jaar verving de stad tientallen jonge bomen die de droge zomer niet hebben overleefd. “Dit is niet alleen een gevolg van de hittegolven, maar ook van het lage grondwaterpeil”, weet de groene districtsschepen voor leefmilieu, parken en groenvoorziening. “Tegelijk zien we dat oudere bomen symptomen van hittestress vertonen.”

Bovendien blijven de waterstanden van de vijvers van zowel het Stadspark als de Mastvest bijzonder laag.

Stadsvijvers doen herleven

Tom Van den Borne is bezorgd over de toekomst, maar tegelijk hoopvol. “Met de maatregelen van het district zal de komende jaren heel wat regenwater opnieuw de bodem kunnen insijpelen. Tegelijk wijzen studies ons erop dat zelfs met een volledige omslag in het grondwaterbeleid en de nodige natte periodes we minstens twee jaar nodig hebben om het grondwaterpeil enigszins te herstellen. Wel ben ik ervan overtuigd dat Groen op stadsniveau de meerderheid kan overtuigen om een andere weg in te slaan op het vlak van grondwaterbeleid, want we nemen geen genoegen met halve oplossingen. Het streefdoel van Groen is een degelijk herstel van het Antwerps grondwater en stadsvijvers die herleven!”

Reacties

Vennligst sjekk din e-post og klikk på lenken for å bekrefte din nye e-postadresse.